უახლესი ამბები

დასჯისგან თავის არიდება შეუძლებელია

21 07 2014 | ავტორი: admin
დასჯისგან თავის არიდება შეუძლებელია
გარესამყარო
0

შეუძლია თუ არა შიდაპოლიტიკურ წნეხს აიძულოს აშშ-ს პრეზიდენტი ბარაკ ობამა სერიოზული ჯარიმები მიიღოს რუსეთის ეკონომიკური სექტორის მიმართ.
რადიო „თავისუფლების“ რუსული სააგენტოს გადაცემაში „დღეს ამერიკაში“ მიწვეული იყვნენ აშშ-ს ყოფილ სპეციალური მრჩეველი ტომ გრემი, მიჩიგანის შტატის უნივერსიტეტის პროფესორი ვლადიმერ შლიაპენტოხი, ასევე პროფესორი, ვირჯინიის ლექსინგტონის ინსტიტუტის ვიცე-პრეზიდენტი ნეიზლ გურე. საუბარში მონაწილეობას ასევე იღებს ვაშნგტონის ორგანიზაცია Center for the National interest-ის დირექტორი პოლ სონდერსი.
გასულ ოთხშაბათს ამერიკელი კანონმდებლები ბარაკ ობამას ადმინისტრაციას საყვედურებით დაესხნენ თავს. სენატის სხდომაზე უკრაინაში განვითარებული მოვლენების განხილვასთან დაკავშირებით, სახელმწიფო დეპარტამენტის მაღალჩინოსნები, თავდაცვისა და ფინანსთა მინისტრები შეეცადნენ კანონმდებლები იმაში დაერწმუნებინათ, რომ თეთრი სახლი უახლეს პერიოდში აამოქმედებს სანქციებს რუსეთის ეკონომიკის მთელი სექტორის წინააღმდეგ, თუ მოსკოვი სეპარატისტების მხარდაჭერას არ შეწყვეტს. პასუხი კი კომიტეტის თავმჯოდმარის – დემოკრატი სენატორი რობერტ მენენდესისგან მიიღეს.

„რას ვუცდით? რას ველოდებით?“ – პასუხი სენატორმა სახელმწიფო მდივნის თანამშემწის, ვიქტორია ნულანდისგან მოითხოვა. რა მოხდება, იკითხა მენენდესმა, – თუ ევროკავშირი მომდევნო კვირამდე დაიცდის სანქციების მიღებისგან? „შემდეგ ჩვენ წავალთ დასასვენებლად და პუტინს ეცოდინება, რომ მის მოქმედებებს არანაირი შედეგი არ მოჰყვება და შეერთებული შტატები გვერდიდან ყურებას გააგრძელებს და დაელოდება ევროპელების მომდევნო ნაბიჯებს?“ – პასუს ითხოვდა სენატის საერთაშორისო ურთიერთბების კომიტეტის თავმჯდომარე. გაღიზიანებულმა სენატორმა, რომელიც როგორც წესი, ობამას ადმინისტრაციის მოკავშირეცაა, შეახსენა ის, რომ მოსკოვს არ შეუსრულებია არც ერთი ვალდებულება, რომელიც მას დასავლელმა მოკავშირეებმა დაუწესეს. ამოიწურა ყველა ვადა, რომელიც ვაშინგტონმა სეპარატისტებისთვის დახმარების შეწყვეტისთვის დააყენა, ასევე ტყვეთა გასათავისუფლებლად დაწესებული ვადები. აშკარად სახეზე გვაქვს ახალი მიზეზები სანქციების შემოსაღებად.
და ეს არ იყო მხოლოდ ერთი მკაფიო განცხადება. რესპუბლიკელმა სენატორმა ბობ კორკერმა სახელმწიფო დეპარტამენტის მოქმედებას „უპასუხისმგებლო“ უწოდა, მან საჯაროდ უთანაგრძნო ამერიკელ დიპლომატებს, რომლებიც გაფრთხილებებით გამოდიან და რომელებმაც იციან, რომ ამ გაფრთხილებების უკან „არაფერი დგას“.
სენატორთა უკმაყოფილებლობის საჯაროდ აფეთქება არი იყო შემთხვევითი. თეთრ სახლს ადეკვატური სანქციებისგან თავის შეკავებაში მრავალი ამერიკელი კომენტატორი და ექსპერტი ადანაშაულებს, რომლებიც ამერიკულ წამყვან ტელეარხებზე საჯაროდ გამოდიან.
რუსეთის მიმართ ხმამაღალი გაფრთხილებები და მათი გაუთვალისწინებლობა პრეზიდენტის პარტიას ყველაზე სუსტ წერტილში ურტყამს: ისინი ამყარებენ იმ აზრს, რომ დემოკრატები ქვეყნის უსაფრთხოების საქმეში სუსტები არიან. და მაშინ, როდესაც კონგრესის არჩევნებამდე სამ თვეზე მეტი დარჩა; ეს არ არის სახუმარო პოლიტიკური საშიშროება.
გადაწყვეტილების მიღების გაჭიანურებამ, რომელსაც თეთრი სახლი ავლენს, მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავა ამერიკულ პრესაში. The Washington Post-მა ობამას ადმინისტრაციას მოუწოდა რუსეთის წინააღმდეგ ძლიერი ცალმხრივი სანქციები აამოქმედოს:
„არ შეიძლება იმის თქმა, რომ ამერიკის ადმინისტრაცია არასწორია იმაში, რომ ევროპასთან ერთად მოქმედების გეგმას არჩევს. მაგრამ თუ აშშ-ს აქვს შესაძლებლობა შემოიღოს ცალმხრივი გამანადგურებელი სანქციები რუსეთის წინააღმდეგ რომელიც მის საბანკო სისტემას დასჯის, მან ეს უნდა განახორციელოს“, – წერს გაზეთი.
მაგრამ სახელმწიფო დეპარტამენტის ყოფილმა თანამშრომელმა პოლ სანდერსმა „თავისუფლებას“ გამნუცხადა, რომ სანქციებმა თავისი როლი უკვე ითამაშეს.

– თქვენი აზრით რას მიაღწია დასავლეთმა ამჟამად დაწესებული სანქციებით?

– ვფიქრობ, არც ისე ბევრს. მოქმედი სანქციების მთავარი ეფექტი, ჩემი აზრით ის იყო, რომ რუსი თანამდებობის პირებისათვის და დასავლელი ბიზნესმენებისთვის განგაში ჩაენერგა შედარებით მკაცრი სანქციების შემოღების თვალსაზრისით.
თუ შევხედავთ ისეთ ობიექტურ მაჩვენებლებს, როგორებიცაა მაგალითად რუბლის კურსის ცვლა, ვითარება რუსულ საფონდო ბირჟაზე, მაშინ ვნახავთ, რომ რუსეთის მიერ ყირიმის ანექსიით მიღებული შოკის შემდეგ, მათ დანაკარგების დიდი ნაწილი დაიბრუნეს.
გაურკვევლობა შედარებით გაიფანტა და ჩემი თვალთახედვით, დასავლური ბიზნეს-სექტორი მიხვდა, რომ სტატუს-კვო შენარჩუნდება, რომ საომარი მოქმედებები აღმოსავლეთ უკრაინის საზღვრებს არ გასცდება და ვაშინგტონის ჯარიმები მნიშვნელოვნად არ გაიზრდება.
თუმცა, პოსკრიფციული სია დროდადრო შეივსება რუსი ფიზიკური და იურიდიული პიების სახელებით. რა თქმა უნდა, განგაშის ზარი ბოლომდე არ გამქრალა, ბიზნესმენები კარგად აკვირდებიან იმას, თუ რას აკეთებს ადმინისტრაცია და კონგრესი. მაგრამ გაზაფხულზე ყველა ფიქრობდა, რომ რუსეთი სადაცაა შეიჭრება უკრაინაში და რომ ეს კიევს ფართომაშტაბიან ომამდე მიიყვანდა და მასში აშშ და ნატო-ც ჩაერთვებოდა. მაგრამ აშშ-მა და ევროპამ ძალზდ ფრთხილად იმოქმედეს და რუსეთის პოზიციაც ნელ-ნელა ბრუნდება უკეთესობისკენ.

– რით ახსნით მოსკოვის პოლიტიკის ასეთ ცვალებადობას: გარეფაქტორებით, ანუ დასავლეთის სანქციებით თუ უფრო შიდა ფაქტორებით?

– ძირითადად შიდა ფაქტრორებით. რუსეთის ხელისუფლება გაერკვა, თუ როგორი უნდა იყოს ხანგრძლივი ურთიერთობა უკრაინასთან მიმართებაში და გამოიტანა დასკვნა, რომ ჯარების პირდაპირი შეყვნა ძვირი დაუჯდება. რუსეთის რესურსები უსაზღვრო არაა და ეკონომიკური მდგომარეობაც მორყეულია. ხოლო ყირიმის სცენარით უსისხლოდ და სწრაფად გამარჯვება აღმოსავლეთ უკრაინაში სულ უფრო ძნელია. დიდი ქალაქების ოკუპაცია, სადაც მოსახლეობისგან პარტიზანულ ომებს მიიღებდნენ, ზედმეტი ტვირთი იქნებოდა რუსული არმიისთვის.

– თქვენ აღნიშნავთ, რომ ტონის შეცვლა პუტინის გამოსვლებში და ის, რომ იგი უფრო გაანალიზირებულად საუბრობს ,შეუმჩნეველი არ დარჩათ ვაშინგტონში. რას აკეთებს ამ დროს დასავლეთი, რათა რუსეთი უფრო კონსტრუქციულ ნაბიჯებამდე მიიყვანოს? აშფოთებს თუ არა ვლადიმერ პუტინს თავისი გარემოცვის მიმრთ წერტილოვანი სანქციები, რით იმუქრება ევროკავშირი?

– ჩემი თვალთახედვა მდგომარეობს იმაში, რომ სანქციებმა უკვე შეასრულა თავისი დადებითი, თუნდაც შეზღუდული ფუნქციები. მათი მიზანი მიღწეულია და რუსეთის ხელისუფლება ნებდება, დღესვე მზადაა კომპრომისისთვის. როგორც ბისმარკი ამბობდა, ვინმემ უნდა აიღოს კეთილსინდისიერი მაკლერის როლი და მიიღოს გადაწყვეტილება, რომელიც ყველა მხარეს დააკმაყოფილებს. ეს შეიძლება იყოს ვაშინგტონი, ბერლინი ან რომელიმე სხვა.
თუ მათი განცხადებებით ვიმსჯელებთ, ამერიკელი კანონმდებლები რუსეთის მიმართ ძლიერ სანქციებს უფრო ემხრობიან, ვიდრე სიტყვიერ არგუმენტებს. მაგრამ რელურია თუ არა ასეთი ვარიანტი? ძალუძთ თუ არა სენატორებს აიძულონ თეთრ სახლს იმ ნაბიჯების გადადგმა, რასაც ბარაკ ობამა გაურბის?
„სვობოდას“ ესაუბრებიან ტომ გრემი აშშ-ის პრეზიდენტის ყოფილი სპეციალური თანაშემწე, მიჩიგანის შტატის პროფესორი ვლადიმერ შლიაენტოხი.

– ტომ გრემ, იქნება თუ არა შემოღებული უფრო მკაცრი სანქციები რუსეთის საბანკო სისტემის მიმართ?

-ბევრი რამაა დამოკიდებული უკრაინის მოვლენებზე და ჩვენს ევროპელ პარტნიორებთან თანამშრომლობაზე. მეჩვენება, რომ თეთრი სახლი ხვდება იმას, რომ უახლოეს პერიოდში მისაღებია ბევრად უფრო მკაცრი სანქციები, მაგრამ ცხადია ისიც, რომ ევროპელი ბიზნესმენები და მათ შორის ამერიკელი ბიზნესმენებიც არ ეთანხმებიან უფრო მკაცრი სანქციების შემღებას. ამიტომ, მგონია, რომ უახლოეს პერიოდში თეთრი სახლი რამდენიმე მცირე სანქციის დაწესებას დასჯერდება, ისიც რამდენიმე პირის მიმართ, ის გააგრძელებს მუქარას უფრო მკაცრი სანქციების თაობაზე, მაგრამ ასეთი სანქციების დრო ჯერ არ არის.

– ანუ კრემლს შეუძლია შედარებით მშვიდად იგრძნოს თავი?

-ვფიქრობ, რომ არა. მუქარა ახალი სანქციების შესახებ დიდხანს გაგრძელდება მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი სანქციები ჯერ კიდევ არ შემოუღიათ. ეს მუქარა ძალიან ნეგატიურად აისახება ატმოსფეროზე. აშკარად ჩანს, რომ ამერიკელი და ევროპელი ბიზნესმენები მოლოდინის პოზიციაში არიან გადასულნი.

– პროფესორო შლიაპენტოხ, თქვენი თვალთახედვით, რამდენად სერიოზულია ამ საქციების საშიშროება?

– საერთოდ რომ ვთქვათ, პუტნი და მისი გარემოცვა სერიოზულად უდგებიან სანქციებს – ეს უეჭველია. მაგრამ ამასთან ერთად, ამ სანქციების განხორციელება ეჯახება პრინციპულ იდეოლოგიურ ვითარებას. ჩემი ხედვით, რუსეთი თავისი საშინაო და საგარეო პოლიტიკის ახალ კურსზე გადავიდა. ჩემი აზრით, მოხდა მსოფლიო მაშტაბის ცვლილებები. არც ევროპა და არც ამერიკა დასკვნების გამოსატანად არ არის მზად. ყურადრებით ვაკვირდები იმას, თუ რა ხდება ქვეყნის შიგნით, იქ ვითარდება მოვლენები, როემლთა შედარებაც მხოლოდ მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ წარმოქმნილ ძალიან აგრესიული რუსული შოვინიზმისკენ გადახრასთან შეიძლება, რასაც პირადად ვაკვირდებოდი ახალგაზრდობაში. ძალიან აგრესიული ანტიდასავლური პარალელი მდგომარეობს იმაში, რომ მოსკოვი ომს უცხადებ დასავლურ იდეოლოგიას, დასავლურ ხედვას მსოფლიოზე, დასავლურ დემოკრატიულ ინსტიტუტებს. აი, ჩემი საკმაოდ ბოროტი მაგალითი: არც ისე დიდი ხნის წინ, მოსკოვში გაიხსნა პოლიტიკური მეცნიერების კონვენცია. პუტინმა მისალმება გააგზავნა, კონფერენციაზე კი იაკუნინი გამოდიოდა. ასე თუ ისე, ამ კონფერენციაზე გაცხადებული იქნა ისეთი რამ, რაც მხოლოდ 1949 წელს უკავშირდება: ის, რომ დასავლურ პოლიტიკურ მეცნიერებას არანაირი ურთიერთობა რუსეთთან არ აქვს, რომ რუსეთი თავისი განვითარების აბსოლუტური გზაა, ჩვენ უნდა გვესმოდეს, რომ მრავალპარტიულობა დემოკრატიური სტრუქტურის მნიშვნელოვანი ნაწილი არ არის. ქვეყანაში იზრდება მკაცრი ანტიდასავლური პოზიცია, რიტორიკა, განწყობა. ამ ხაზს პუტინი მართავს და თვითონვე ხდება ამის ტყვე.

– ტომ გრემ, თუ პრფესორის სიტყვებით ვიმსჯელებთ და აშკარად ვნახავთ რუსეთის ამ არც თუ ისე დაფარულ შეჭრას უკრაინაში, იქნებ საჭიროა რუსეთის გაფრთხილება და სანქციების დაწესება?

– მე დიდად არ ვემხრობი ამ სანქციებს, განსაკუთრებით იმათ, რომლებიც შემოღებულია და ახლაც მოქმედებაშია. ჩემი აზრით, ეს რუსეთის უკრაინისადმი და ყოფილ საბჭოთა ქვეყნებისადმი დამოკიდებულებაზე ნაკლებად ახდენს გავლენას და რაღაც მხრივ, ყველა ეს საუბარი სანქციების შესახებ კონტრ-პროდუქტიულია.

– რატომ არა? თუ ეს სანქციები კრემლს ხიფათის შეგრძნებით აჩერებს?

– რა არის ამჟამად ჩვენთვის მნიშვნელოვანი, მთავარი სტრატეგიული პრიორიტეტი? ჩემი აზრით, ეს არის ჩრდილოატლანტიკური ალიანსის ერთიანობა, ჩვენ გვაქვს სატრატეგიული საკითხი, რომელიც ჩინეთს ეხება. ეს პოლიტიკური სანქციები კი რუსეთს უბიძგებს, რათა ჩინეთს ჩაეხუტოს, რაც ჩვენთვის არც ისე მომგებიანია. ამიტომ, რაც შეეხება სანქციებს, უკრაინულ კრიზისს, ის რაც არ არის დღეს ვაშინგტონში – ეს ნამდვილი სტრატეგიული პლატფორმაა.

– პროფესორო შლიაპენტოხ, რა აზრის ხართ ამ იდეის მიმართ, რომელიც გულისხმობს, რომ რუსეთის მიმართ სანქციები გეოპოლიტიკურად კონტრპროდუქტიულია?

– ღრმადპატივცემულ ტომს ვერ დავეთანხმები. იქნებ ტომმა აგვიხსნას თუ რა მოხდა მაისის შუა რიცხვებში? იყო იმის შეგრძნება, რომ რუსული ჯარები უკრაინაში შესვლის ზღვარზე იყვნენ. კიევში რუსულ ჯარებს 9 მაისს ელოდნენ. პრაქტიკულად ბოლომდე იყვნენ დარწმუნებულნი იმაში, რომ რუსული ჯარები კიევში შეიჭრებიან. თქვენ რომ გენახათ იმ დროს დიმიტრი კისილიოვის გამოსვლა ვლადიმერ სოლოვიოვის თოქ-შოუში, მაშინ იქნებოდა საერთო შეთანხმება, რომ პუტინი აპირებდა კიდევაც ომს. ტომი უნდა დაგვეთანხმოს, რომ ყოველი ეს ქმედება, ყოველი ეს სიგნალი, აბსოლუტურად ცარიელი არ იყო და რიტორიკაც უცებ შეიცვალა, იმის გაცხადება, რომ არავითარი შეჭრა არ მოხდება, ე. ი. რაღაც მოხდა. ჩემი აზრით და არა მხოლოდ ჩემი, ბევრი ანალიტიკოსიც იზიარებს ამ აზრს – მოსკოვში ეს მოხდა იმის შედეგად, რომ სანქციების საფრთთხე იმაზე სერიოზულად აღიქვეს, ვიდრე ელოდნენ.

– პროფესორო, ანუ თქვენ ემხრობით სანქციების შემოღებას?

– არ მინდა სახელმწიფო დეპარტამენტის თუ თეთრი სახლის მრჩევლად გამოვიდე, მაგრამ ერთადერთი, რაზეც ვამახვილებ ყურადღებას არის ის, რომ – რუსეთის ანტიდასავლური კურსი ძალზედ სერიოზულია. მთელი აღმოსავლეთ ევროპა დაძაბულ მდგომარეობაშია. მთავარია ის, რომ დასავლეთმა რუსეთის ახალი საგარეო პოლიტიკის ორიენტაციის მიმართ თავისი გრძელვადიანი პოზიცია უნდა განსაზღვროს.
ცხადია, პუტინისთვის მნიშვნელოვანია ქვეყანაში პატრიოტული დაძაბულობის შენარჩუნება. არ ვფიქრობ, რომ ტომი დამეთანხმება, მაგრამ ჩემი აზრით, საბოლოდ ყველა შიდაპოლიტიკური თუ გარეპოლიტიკური მანერის მიზანი მხოლოდ ერთია – რაც შეიძლება დიდხანს შეინარჩუნოს პუტინმა ხელისუფლების მმართველობა და პუტინმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომ ამისათვის საუკეთესო საშუალებაა საგარეო პოლიტიკის დაძაბვა, დასავლეთთან კონფროტაცია, დასავლეთის სიძულვილის მუდმივი ზრდაა. რუსეთი სერიოზული „დერჟავაა“, რუსეთს აქვს ატომური ბომბი. ამიტომ, ამ შიდა და გარეპოლიტიკურ ვითარებას სერიოზულად უნდა მივუდგეთ.

– ტომ, საყურადღებოა ალბათ ისიც, რომ იმ გამოკითხვების მიხედვით, რომელიც სოცილოგიურმა ცენტრმა Pew Research-მა ჩაატარა, ევროპელთა და ზოგადად დასავლელთა 70 %-ს არ მოსწონს რუსეთი, უარესი მაჩვენებლებია ვლადიმერ პუტინთან მიმართებაში, აქ პროცენტები 90-ს აღწევს, ხომ არ ფიქრობთ, რომ ვაშნგტონს ეს ახალი სანქციების შემოღებისკენ უბიძგებს?

– არა მგონია, რომ ამ საკითხში ამაზე მეტად იმოქმედონ. საქმე იმაშია, რომ ჩვენ ახლა რუსულ-ამერიკულ ურთიერთობების ღრმა კრიზისში ვართ და არანაირი გადატვირთვის პოლიტიკა უახლოეს მომავალში არ მოხდება. ჩვენს წინაშე დგას მტკივნეული პროცესი, როცა ჩვენს ურთიერთობებს უნდა გადავხედოთ. პროფესორს ვეთანხმები იმაში, რომ საგარეო და შიდა პოლიტიკა იცვლება და ის პოლიტიკა, რომელიც თანამშრომლობისკენ მიდიოდა აღარ იქნება. ჩვენს ურთიერთობებზე სხვაგვარად უნდა ვიფიქროთ. მე, როგორც პროფესორი, არ ვთვლი, რომ ეს ახალი რუსეთი სერიოზულად საშიშია, ამჟამად უფრო საშიში ჩინეთია.

– მაგრამ საკმარისია თუ არა ეს საფრთხე იმისათვის, რომ აშშ პირდაპირ და მტკიცედ დადგეს უკრაინის მხარეს?

– საკმაოდ რთული საკითხია. პრობლემა იმაშია, რომ ჩვენ ამჯერად ნამდვილად ვემხრობით უკრაინას, მაგრამ ხანგრძლივი იქნება თუა რა ეს – სხვა საკითხია. რადგან ეს თვითონ უკრაინელებზეა დამოკიდებული. რადგან ნათელი გახდა, რომ ამ კრიზისის ფონზე უკრაინა გატყდა, ეკონომიკა თითქმის გაბანკროტდა, ნამდვილად დამოუკიდებელი სახელმწიფოს აშენებას ესაჭიროება უდიდესი შრომა, უდიდესი რაოდენობის ფული და მრავალი წელი. ამიტომ, თანადგომა არის ახლა, მაგრამ დროთა განმავლობაში თანადგომა შესუსტდება.

– პროფესორო შლიაპენტოხ, თქვენი აზრით, რაოდენ შორს შეიძლება წავიდეს თეთრი სახლის თანადგომა უკრაინისადმი?

– ვფიქრობ, რომ საკმაოდ შორს. აქ საუბარია დასავლეთისა და აშშ-ის გავლენაზე პლანეტის უზარმაზარ ტერიტორიაზე. ამასთან, ეს დიდ გავლენას ახდენს ამერიკულ-ჩინურ ურთიერთობებზე. ჩინეთი, რომელმაც არასოდეს არ დაუჭირა პირდაპირ მხარი რუსეთს უკრაინულ კონფლიქტში, აკვირდება იმას, თუ როგორ რეაგირებს აშშ რუსეთის პირდაპირ აგრესიაზე თავისი მეზობლების მიმართ და ცდილობს გაერკვეს, თუ როგორ რეაგირებას მოახდენს აშშ ჩინეთის მიერ განხორციელებულ აგრესიაზე თავის მეზობლების მიმართ. როგორც ობამას კრიტიკოსები ამბობენ, ობამამ მოსვლისთანავე მოლაპარაკებებზე გადაიყვანა პოლიტიკა, რაც აშშ-ს მრავალი წლის მანძილზე შეუქმნის პრობლემებს, აშშ-მა უნდა შეწყვიტოს სუსტი პოლიტიკის გამართვა.

– თქვენი აზრით, აშშ-ის მხრიდან უფრო მტკიცე მოქმედებია საჭირო?

– ვფიქრობ, რომ ეს საჭიროა ჩინეთთან ურიერთობის მხრივაც. ამერიკა არ უნდა გამოიყურებოდეს ჩინეთის თვალში სუსტ მხარედ, რომელიც მომდევნო ღია აგრესიაზე უკან დაიხევს. შეტევა უკრაინაზე – ეს არის შეტევა მსოფლიო წესრიგზე, რომელშიც ამერიკა მთავარ როლს თამაშობს – ამბობს პროფესორი ვლადიმერ შლიაპენტოხი.

„სვობოდასთან“ საუბრისას, პოლიტოლოგ დენიელ გურეს ლექსინგტონის ინსტიტუტიდან, მოჰყავს საინტერესო არგუმენტი და თვლის, რომ აშშ-ის შიდაპოლიტიკური სიტუაცია ობამას აიძულებს უფრო მკაცრი სანქციები დაუწესოს რუსეთს, რადგან მას კონგრესის არჩევნებში დემოკრატების დამარცხების შეეშინდება.

-თუ პრეზიდენტი გადაწყვეტს, რომ ევროპელებს იმის შესახებ განუცხადოს, რომ ის არ მიიღებს მკაცრ სანქციებს, ამ შემთხვევაში ეს იქნება შიდაპოლიტიკურ ფრონტზე წაგება. ამერიკელთა თვალში ეს იქნება დამალვა და ევროპელებისა და ანგელა მერკელის კაბის ქვეშ შეფარება. ობამას არ დაუსახელებია ასეთი საქციელის გამამართლებელი არც ერთი არგუმენტი. ის უფრო და უფრო ავლენს თავის სისუსტეს. პოლიტიკური წნეხი პრეზიდენტზე კრიტიკულ წერტილამდე არ მისულა. მაგრამ ჩვენ არ ვიცით თუ რა მოხდება ორ თუ სამ თვეში. დემოკრატები, რომელთაც კონგრესში ადგილი უნდათ, ერიდებიან საჯაროდ პრეზიდენტის მხარდაჭერას. ისინი ასე იქცევნიან არა იმიტომ, რომ მხარს არ უჭერენ პრეზიდენტის იმ პოლიტიკას, რომლითაც ის მოვიდა, არამედ იმიტომ, რომ ხედავენ ამ პოლიტიკის შედეგებს და ამერიკელები შეშინებული არიან იმით, რაც ხდება მსოფლიოში.

– ტომ გრემ, რა აზრზე ხართ იმ პროგნოზთან დაკავშირებით, რომ პრეზიდენტ ობამას ყველა ვარიანტში მოუწევს სანქციების გამკაცრებაზე წასვლა, რათა დემოკრატებმა არჩევნები მოიგონ?

– ვფიქრობ, რომ არჩევნებს ეს ნაკლებად შეუშლის ხელს. მაგრამ საპრეზიდენტო არჩევნებზე ეს უკვე სხვა საკითხია. ცხადია, რომ უკმაყოფილება რუსეთის მიმართ იზრდება და იზრდება წნეხი თეთრ სახლზეც. ცხადია, რომ არ იქნება არანაირი გადატვირთვა, თვითონ პრეზიდენტი არაა ამით დაინტერესებული. სამომავლოდ არ გამოვრიცხავ უფრო უხეშ პოზიციასაც, მაგრამ ეს არ იქნება მალე.

– პროფესორო შლიაპენტოხ, შეუძლია თუ არა შიდაპოლიტიკურ წნეხს აიძულოს ობამა რომ სანქციები გაამკაცროს?

– ვფიქრობ, ეს უკვე მოხდა. ახლა საუბარია იმაზე, თუ რაოდენ შორს წავა ობამას ადმინისტრაცია სანქციების გამკაცრების მხრივ. უკრაინა კრიტერიუმად იქცა, რათა თეთრი სახლის საგარეო პოლიტიკის ეფექტურობა შეფასდეს. უკრაინა ის ქვეყანაა, რომელსაც მთელი მსოფლიო აკვირდება და აკვირდება ამერიკასაც, თუ რაოდენ შეიძლება მისი ნდობა. უკრაინა დიდ როლს თამაშობს და ვფიქრობ, ყურადღება მის მიმართ უფრო გაიზრდება. ჩვენ დაგავავიწყდა, რომ ამ თამაშში ჩართულია სხვა აგენტიც, სხვა მონაწილე, ეს არის პრეზიდენტი პუტინი, რომელსაც აბსოლუტური ძალაუფლება აქვს. პუტინი ძალიან გონიერი, ცბიერი ადამიანია. მისთვის პრეზიდენტად დარჩენა უმთავრესი ამოცანაა.

– სენატის სხდომაზე თავად დემოკრატ მენედესისგან გაჟღერდა, რომ თუ თეთრი სახლი არ იმქომედებს, მაშინ კონგრესი თავისი ძალებით დასჯის რუსეთს. რამდენად სერიოზული ტკივილი შეილება კონგრესმა მიაყენოს რუსეთს, როცა საგარეო პოლიტიკა პრეზიდენტის პრეროგატივად ითვლება, ტომ გრემ?

– არა, სინამდვილეში ეს ასე არ არის. ყოველ პრეზიდენტს აქვს სურვილი, რომ საგარეო პოლიტიკა გამოკვეთლად პრეზიდენტის საქმე იყოს, მაგრამ ასე არ გამოვა. კონგრესი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს. კონგრესს შეუძლია შემოიტანოს ისეთი სანქციები, რაც ადმინისტრაციის მანევრებს შეზღუდავს. ვფიქრობ, მენედესმა ეს იგულისხმა, რომ თუ თეთრი სახლი უახლოეს მომავალში არ იმოქმედებს, მაშინ კონგრესი მიიღებს თავისი სანქციების პაკეტს, რომელიც ბევრად უფრო მკაცრი იქნება, რაც თეთრი სახლის მოქმედებას შეზღუდავს – თვლის ტომ გრემი.

მომზადებულია svoboda.org-ის მასალების მიხედვით